https://mk.voanews.com/z/1733 САД https://mk.voanews.com/Content/responsive/VOA/mk-MK/img/logo.png https://mk.voanews.com/z/1733 mk 2012 - VOA 60 Sat, 25 Apr 2026 02:55:52 +0200 Pangea CMS – VOA Компаниите за вештачка интелигенција ги обучуваат своите модели со дела на писатели, уметници и креативци кои обично не се споменати или надоместени. Наместо да се борат против вештачката интелигенција, некои технолошки компании ги охрабруваат креаторите да го искористат тоа. https://mk.voanews.com/a/pisateli-i-umetnici-sozdavaat-svoi-modeli-za-kreiranje-so-vi/8011106.html https://mk.voanews.com/a/pisateli-i-umetnici-sozdavaat-svoi-modeli-za-kreiranje-so-vi/8011106.html Sat, 15 Mar 2025 09:30:00 +0100 АктуелноУметност и забаваНаукаСАД voadigital@voanews.com (Тина Трин) Врвни дипломати од групата седум водечки демократски држави Г7 ја повикаа Русија во петокот да се согласи на примирјето предложено од САД во руско-украинската војна. „Ја повикавме Русија да возврати со тоа што ќе се согласи на прекин на огнот под еднакви услови и ќе го спроведе целосно“, рекоа дипломатите во заедничката изјава од разговорите во Канада. „Разговаравме за наметнување дополнителни трошоци за Русија во случај да не биде договорен таков прекин на огнот, вклучително и преку дополнителни санкции, ограничувања на цените на нафтата, како и дополнителна поддршка за Украина и други средства“. Белата куќа соопшти дека специјалниот пратеник на американскиот претседател Доналд Трамп, Стив Виткоф, разговарал со рускиот претседател Владимир Путин во четвртокот. „Сите министри за надворешни работи на Г7 се согласуваат со предлогот на САД за прекин на огнот што го поддржуваат Украинците“, а фокусот сега е на одговорот на Русија, изјави во петокот канадската министерка за надворешни работи Мелани Џоли. Таа додаде: „Топката сега е на теренот на Русија кога е Украина во прашање“. Британскиот министер за надворешни работи Дејвид Лами го повтори ова мислење, изјавувајќи: „Постои единство дека сега е време за прекин на огнот без услови. Украина јасно ја кажа својата позиција. Сега е на Русија да го прифати тоа“. Лами, исто така, истакна дека се формира коалиција за да ѝ се обезбеди на Украина потребната „безбедносна архитектура“ и механизми за следење за поддршка на прекинот на огнот. Заедничката изјава на Г7 доаѓа откако Кремљ соопшти дека останува уште многу да се направи за договорот за прекин на огнот во Украина, што ја сигнализира нејзината неподготвеност целосно да го поддржи предлогот на САД. Портпаролот на Кремљ Дмитриј Песков, рече дека Путин сè уште чека одговори откако постави неколку прашања за спроведувањето на прекинот на огнот. Во меѓувреме, украинскиот претседател Володимир Зеленски го отфрли одговорот на Путин како „намерно“ поставување услови што го комплицираат и „одолговлекуваат процесот“. „Безусловниот 30-дневен привремен прекин на огнот е првиот клучен чекор што може значително да нè доближи до праведен и траен мир“, напиша Зеленски во средата во објава на платформата за социјалните медиуми Икс. Разговорите на Г7 во Квебек ги собраа министрите од Велика Британија, Канада, Франција, Германија, Италија, Јапонија и САД. https://mk.voanews.com/a/g7-%d1%98a-povikuva-rusi%d1%98a-da-prifati-prekin-na-ognot-ili-kje-se-soochi-so-dopolnitelni-sankcii/8010834.html https://mk.voanews.com/a/g7-%d1%98a-povikuva-rusi%d1%98a-da-prifati-prekin-na-ognot-ili-kje-se-soochi-so-dopolnitelni-sankcii/8010834.html Fri, 14 Mar 2025 17:40:07 +0100 АктуелноСАДВојна во Украина voadigital@voanews.com (Најки Чинг) Американскиот претседател Доналд Трамп ги нарече „продуктивни дискусии“ разговорите за постигнување мир во војната меѓу Русија и Украина, што се одржаа претходната вечер во Москва. „Вчера имавме многу добри и продуктивни дискусии со рускиот претседател Владимир Путин и има многу добри шанси оваа ужасна, крвава војна конечно да заврши“, напиша Доналд Трамп на социјалната мрежа „Трут Соушл“. Тој додаде дека побарал од претседателот Путин да ги спаси животите на украинската војска, која, според него, е опколена и е „во многу лоша и ранлива состојба“. Претседателот Трамп не именуваше каде се опколени украинските војници, но претходно беше објавено дека руските сили ја продолжуваат офанзивата во областа Курск во областа на градот Суџа и неговата околина. Иако, според Институтот за проучување на војната со седиште во Вашингтон, напредувањето на руските трупи до украинската граница во регионот Курск на 13 март забавило во споредба со последните денови. Претходно денеска во порака на социјалната мрежа Трамп напиша дека во оваа војна „непотребно загинале милиони луѓе“. „И ќе има уште многу ако не го комплетираме и потпишеме договорот за прекин на огнот и конечниот договор со Русија“, напиша Трамп на социјалната мрежа „Трут Соушл“. Еден ден претходно, на прес-конференција во Белата куќа, претседателот Трамп рече дека се надева оти Русија ќе донесе правилна одлука на патот кон завршување на војната со Украина. Рускиот претседател Владимир Путин денес му испрати на Трамп порака за неговиот предлог за прекин на огнот преку специјалниот претставник на Трамп, Стив Виткоф, со кого Путин разговараше во Москва доцна во четвртокот. Портпаролот на Кремљ Дмитриј Песков, денес изјави за новинарите дека Путин верува дека има причина за „внимателен оптимизам“ во врска со можниот договор и дека Путин ја искористил средбата за да му пренесе „сигнали“ на Трамп. „Дополнителни информации ѝ беа доставени на руската страна, а исто така, всушност, Путин му пренел информации и дополнителни сигнали на претседателот Трамп преку Виткоф“, рече Песков. Но, тој додаде дека Кремљ е загрижен оти украинските сили би можеле да го искористат прекинот на огнот за да се прегрупираат. Одговарајќи на новинарски прашања, Песков рече дека „секако постои причина за внимателен оптимизам“. „Вчера слушнавте многу важна изјава на претседателот Путин... Тој рече дека ја поддржува позицијата на претседателот Трамп за решението, но изрази некои прашања на кои треба да се одговори заедно“, рече Песков. Путин рече дека сака Украина да се откаже од плановите за приклучување кон НАТО, да ѝ ги предаде на Русија сите четири региони на Украина за кои Русија тврди, но не ги контролира целосно, и да се намали украинската армија. Путин очекува и ублажување на западните санкции и одржување претседателски избори во Украина, кои според украинскиот закон се невозможни, се` додека Украина остане во воена состојба. Украинскиот министер за надворешни работи Андриј Сибиха реагираше на извештаите од Москва, нарекувајќи ги барањата на Кремљ „трик“ кој треба да ги покрие вистинските намери на руското раководство за продолжување на војната. „Украина рече да на предлогот на САД за прекин на огнот. Затоа што Украина сака мир. Путин, наместо да каже да, поставува различни услови“, напиша Сибиха денес на мрежата Икс (поранешен Твитер). Украина се обидува да стави крај на војната. Путин се обидува да ја продолжи војната. Останатите негови зборови се само трик“. Аналитичарите на Институтот за проучување на војната веруваат дека Путин всушност го отфрлил предлогот за прекин на огнот што САД и Украина неодамна го договорија во Џеда и понудил свој алтернативен предлог, што ја поткопува наведената цел на американскиот претседател Доналд Трамп да обезбеди траен мир во Украина. Извор: Украинска редакција на Глас на Америка https://mk.voanews.com/a/8010776.html https://mk.voanews.com/a/8010776.html Fri, 14 Mar 2025 16:44:37 +0100 АктуелноСАДВојна во Украина voadigital@voanews.com (VOA) Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека нема да дозволи Русија да ги нападне сојузниците во НАТО. За време на прес-конференцијата со генералниот секретар на алијансата Марк Руте, новинарите го прашаа американскиот претседател дали ги смета за оправдани грижите на некои сојузнички земји, кои не исклучуваат руски напад на нивна територија. „Не, не мислам така. Мислам дека кога ќе се направи ова [кога ќе се склучи мировниот договор меѓу Украина и Русија], сите ќе сакаат да си одат дома и да се одморат. Не гледам дека тоа ќе се случи, а ние ќе се погрижиме да не се случи. Ова нема да се случи, но ќе се погрижиме тоа да не се случи“, рече американскиот претседател. Трамп, исто така, истакна дека токму неговите постапки ја направиле НАТО алијансата посилна. За време на состанокот со генералниот секретар на НАТО во Белата куќа на 13 март, тој рече: „Кога првпат присуствував на состанокот на НАТО, забележав дека малку луѓе плаќаа, а ако го платија, не ги плаќаа своите чесни придонеси. Имаше само седум земји кои го плаќаа она што требаше да го платат, но само неколку земји го платија“, рече Доналд Трамп за сопствените трошоци за одбрана на членките на НАТО, кои, според правилата на Алијансата, треба да бидат најмалку 2 отсто од БДП на земјата. Според американскиот претседател, дури и земјите што платиле, нивните трошоци биле само 2%. Трамп претходно постојано ја нагласуваше потребата земјите од Алијансата да ги зголемат трошоците за одбрана на 5%. „На вториот состанок успеав да соберам стотици милијарди долари. Реков дека нема да бидеме вклучени ако не платите. И почнаа да доделуваат пари. НАТО стана многу посилен поради моите постапки и работа со многу луѓе, вклучувајќи го и [генералниот секретар на НАТО] Марк [Руте] “, рече Трамп. Американскиот претседател потсети на неговите изјави кога, обраќајќи им се на другите земји членки на НАТО, истакна дека нема да ги брани земјите кои не придонесуваат за организацијата. „Стотици милијарди долари се влеаја во НАТО, а НАТО стана силен“, рече Трамп, мислејќи на зголемувањето на бројот на земји во Алијансата кои ги зголемија трошоците за одбрана. Трамп го спомна и поранешниот генерален секретар на НАТО Столтенберг: „Претходниот шеф на НАТО, Јенс Столтенберг, рече дека со доаѓањето на Трамп, парите течеле повеќе од кога било. Стотици милијарди, веројатно околу 600 милијарди долари“. Американскиот претседател ја истакна потребата да се одржи силна Северноатлантската алијанса: „Треба да го одржиме НАТО силен. Неопходно е да се задржи неговата важност. Но, најголемата работа за која треба да се грижиме е она што се случува во моментов“, рече Трамп. Како што напиша претходно Гласот на Америка, американскиот претседател Доналд Трамп, исто така, на прес-конференција во Белата куќа на 13 март, рече дека се надева дека Русија ќе ја донесе вистинската одлука на патот кон ставање крај на војната со Украина. Според Трамп, во моментов се водат „многу сериозни разговори со Путин и другите“. Извор: Украинска редакција на Глас на Америка https://mk.voanews.com/a/tramp-za-toa-dali-rusi%d1%98a-kje-napadne-zem%d1%98a-na-nato-da-se-pogrizhime-toa-da-ne-se-sluchi/8010761.html https://mk.voanews.com/a/tramp-za-toa-dali-rusi%d1%98a-kje-napadne-zem%d1%98a-na-nato-da-se-pogrizhime-toa-da-ne-se-sluchi/8010761.html Fri, 14 Mar 2025 16:16:56 +0100 АктуелноСАДВојна во Украина voadigital@voanews.com (VOA) Адвокати од групите за човекови права и претставници од Одделот за национална безбедност на САД ќе имаат судско соочување поврзано со неодамнешното трансферирање имигранти во базата Гвантанамо во Куба, пред нивна депортација. Соочувањето ќе биде денеска, во окружниот суд во Вашингтон. Тужбата од групите за човекови права посочува дека американската безбедносна служба ги пречекорила овластувањата со трансферот на нелегалните имигранти во Гвантанамо и попречувањето на каква било правна помош за затворените. Воедно се наведува дека со затворањето, без соодветна легална одлука, се прекршуваат и уставните права. Официјални претставници од Одделот за национална безбедност не одговорија веднаш на барањето за коментар во однос на тужбите, но во неколку наврати ги отфрлија обвинувањата од групите за човекови права. „Се чини дека Американскиот синдикат за граѓански слободи многу повеќе се интересира за промовирање отворени граници и нарушување на јавната безбедност отколку за заштита на граѓанските слободи на Американците“, рече неодамна претставник од Одделот за национална безбедност во изјава за Гласот на Америка, а кој одби да биде именуван. Претседателот Доналд Трамп прв ја покрена идејата за користење на американската поморска база во Куба како дел од плановите на неговата администрација за масовни депортации. Од Националната безбедност рекоа дека базата ќе се користи за сместување на „најлошите од најлошите“. Трамп и други американски официјални лица, исто така, сугерираа дека базата може да се користи за сместување до 30.000 мигранти додека тие чекаат депортација. Тие планови, сепак, не се реализираа целосно. Трансферот на првите мигранти во Гвантанамо стартуваше на почетокот од февруари. Многумина од нив потоа биле депортирани во Хондурас, Венецуела или во други земји. Како што веќе објави Гласот на Америка, Одделот за национална безбедност одлучи да ги отстрани преостанатите мигранти од Гвантанамо и да ги пренесе во сојузната држава Луизијана. https://mk.voanews.com/a/grupite-za-chovekovi-prava-i-nacionalnata-bezbednost-na-sad-kje-se-soochat-na-sud/8010567.html https://mk.voanews.com/a/grupite-za-chovekovi-prava-i-nacionalnata-bezbednost-na-sad-kje-se-soochat-na-sud/8010567.html Fri, 14 Mar 2025 12:33:35 +0100 АктуелноПолитикаСАД voadigital@voanews.com (Џеф Селдин) На американските законодавци им истекува времето да донесат резолуција со која ќе се овозможи продолжување на краткорочното финансирање на владата после крајниот рок, 14 март, односно денеска. „Демократите треба да одлучат дали ќе ја поддржат легислативата за финансирање што дојде од Претставничкиот дом или ќе ја затворат владата. Досега изгледа како да планираат да ја затворат“, рече вчера водачот на мнозинството во Сенатот, Џон Тун. За да помине и да биде усвоена резолуцијата во Сенатот е потребен праг од 60 гласа. Тоа значи дека републиканците треба да обезбедат најмалку осум гласови од демократите. Водачот на малцинството во Сенатот, Чак Шумер, повика Сенатот да усвои претходна верзија на резолуцијата, а во чие подготвување биле вклучени и демократите. „Финансирањето на владата треба да биде двопартиски договор. Но, републиканците избраа еднопартиски начин, подготвувајќи резолуција без никаков придонес придонес од конгресните демократи“, рече Шумер доцна вечерта во средата. Демократските сенатори сметаат дека се олеснува на патот на администрацијата на претседателот Доналд Трамп да продолжи со големите промени во федералната влада и во програмите за социјална заштита. „Не сакам затворање на владата“, истакна сенаторот од редовите на демократите, Крис Ван Холен. Додава дека поддржува владата да продолжи со работа. „Би сакал да гласам за нацрт-законот за да ја задржиме владата отворена 30 дена додека имаме двопартиски преговори. Но, нема да го поддржам овој предлог-закон на републиканскиот Претставнички дом, кој едноставно на Елон Маск му дава повеќе сила и алатки за да растури големи делови од федералната влада и да ја форматира за луѓе како него и за многу богатите“, истакна сенаторот Холен. Од друга страна, пак, администрацијата од Белата куќа го поддржува републиканскиот предлог. „Гласањето против резолуцијата ќе му наштети на американскиот народ и ќе го убие неверојатниот моментум што претседателот [Доналд] Трамп го создаде во изминатиот 51 ден“, рече портпаролката на Белата куќа, Каролин Левит во изјава за новинарите на почетокот од оваа недела. Независни набљудувачи и аналитичари велат дека DOGE преку изнасилени тврдења за измама се обидува да добие поддршка за големите кратења на федералните програми и институции. Континуираната резолуција им купува време на законодавците да постигнат компромис за верзиите на Сенатот и на Претставничкиот дом за владините трошоци, клучна алатка за спроведување на домашната политика на Трамп. Прашање е како и кога да стапи во сила предлогот за продолжување на даночните олеснувања од 2017 година и како да се плати дефицитот на САД без да се намали од други клучни сектори. Раководството на Сенатот предложи усвојување на даночните олеснувања во посебен нацрт-закон подоцна оваа година. https://mk.voanews.com/a/s%c3%a8-pomalku-vreme-za-amerikanskite-zakonodavci-da-sprechat-zatvoranje-na-vladata-na-sad/8010538.html https://mk.voanews.com/a/s%c3%a8-pomalku-vreme-za-amerikanskite-zakonodavci-da-sprechat-zatvoranje-na-vladata-na-sad/8010538.html Fri, 14 Mar 2025 11:22:13 +0100 АктуелноПолитикаСАД voadigital@voanews.com (Кетрин Џипсон) Бројката на птиците во САД рапидно се намалува, покажува извештајот од Алијансата на научно-истражувачки групи. Исчезнувањето на нивните природни живеалишта, како и климатските промени се меѓу клучните фактори што придонесуваат за намалување на популацијата на птиците, стои во извештајот за Состојбата на птиците во САД за 2025 година. Кај повеќе од 100 видови кои биле дел од истражувањето се заклучило дека бројот на единките достигнал до „пресвртна точка“, односно повеќе од половина од популацијата исчезнала во последните 50 години. Извештајот открива дека бројот на птици во сите нивни природни живеалишта се намалува, вклучувајќи ги и патките, чија популација претходно се сметашр за безбедна. „Единствената светла точка се водните птици, како што се чапјите и егрите, кои покажуваат одредено зголемување“, изјави за „Ројтерс“, Мајкл Пар, претседател на Американската организација за заштита на птици. Падот на популацијата на патките падна за приближно 30% од 2017 година, но нивната вкупна бројка на живи единки сепак останува поголем од нивниот број во 1970 година, според соопштението од „Асошиејтед прес“. „За околу еден од три видови птици (од вкупно 229 видови) во САД се неопходни итни мерки за нивно зачувување. Овие видови се дел од главните примероци во природните живеалишта во САД. Вклучуваат и видови кои долго време се сметаа за вообичаени “, изјави Аманда Родевалд, директорка на Лабораторијата при Ornithology Center for Population Studies. Некои од птиците што се во опасност од исчезнување веќе се заштитени според Законот за загрозени видови на САД. https://mk.voanews.com/a/8010518.html https://mk.voanews.com/a/8010518.html Fri, 14 Mar 2025 10:37:23 +0100 АктуелноЖивотна срединаСАД voadigital@voanews.com (Глас на Америка (VOA)) Како победа за корпорацијата „Икс“ на Илон Маск, американската сојузна држава Калифорнија повеќе нема да бара од компаниите за социјални медиуми да известуваат за нивните модераторски практики на содржините. Мет Дибл известува од Силиконската долина. https://mk.voanews.com/a/kaliforni%d1%98a-go-povleche-zakonot-za-otchetnost-ka%d1%98-soci%d1%98alnite-mediumi/8009802.html https://mk.voanews.com/a/kaliforni%d1%98a-go-povleche-zakonot-za-otchetnost-ka%d1%98-soci%d1%98alnite-mediumi/8009802.html Fri, 14 Mar 2025 02:00:00 +0100 Медиумска архиваАктуелноСАД voadigital@voanews.com (Мет Дибл) Рускиот претседател Владимир Путин изрази поддршка за предлогот на САД за прекин на огнот за запирање на руската војна со Украина, но нагласи дека деталите ќе треба да се разработат. „Се согласуваме со предлозите за запирање на борбите, но тргнуваме од претпоставката дека прекинот на огнот треба да доведе до траен мир и да ги отстрани основните причини за кризата“, им рече Путин на новинарите денес во Москва. „Можеби треба да му се јавам на претседателот Трамп и да разговарам со него“, рече тој. Претходно, главниот помошник на Путин за надворешна политика го отфрли предлогот на САД за 30-дневен прекин на огнот, велејќи дека тоа само ќе ѝ обезбеди на војската на Украина привремен одмор од борбите. Неговите коментари дојдоа откако специјалниот пратеник на САД Стив Виткоф пристигна во Москва за да се сретне со руските официјални лица за предлогот за прекин на огнот. Во своите коментари, помошникот на рускиот претседател Јуриј Ушаков потврди дека бил во редовен контакт со американскиот советник за национална безбедност Мајк Волц и рече дека се согласиле дека овие контакти ќе останат доверливи. Американските власти претходно оваа недела се состанаа со украинските власти во Саудиска Арабија за да го претстават планот за прекин на огнот. Украинскиот претседател Володимир Зеленски ги поздрави напорите на САД, велејќи во средата дека Украина е „подготвена за прекин на огнот за 30 дена како што е предложено од американската страна“. Зеленски рече дека прекинот на борбите може да се искористи за да се создаде поширок мировен договор за конфликтот, кој започна со целосната инвазија на Русија на Украина во февруари 2022 година. Разговорите во Москва доаѓаат откако руското Министерство за одбрана во четвртокот соопшти дека неговите сили ја вратиле контролата врз Суџа, главен град во западниот руски регион Курск, од украинските војници. Украинските сили го зазедоа градот за време на ненадеен напад на регионот Курск што граничи со Украина минатиот август и оттогаш се борат да го задржат. Некои информации во текстот се од АП, агенцијата Франс-прес и Ројтерс https://mk.voanews.com/a/putin-izrazi-poddrshka-za-prekin-na-ognot-no-veli-deka-mora-da-se-razrabotat-detalite/8009733.html https://mk.voanews.com/a/putin-izrazi-poddrshka-za-prekin-na-ognot-no-veli-deka-mora-da-se-razrabotat-detalite/8009733.html Thu, 13 Mar 2025 18:47:40 +0100 АктуелноСАДВојна во Украина voadigital@voanews.com (VOA) Американскиот претседател Доналд Трамп денес ѝ се закани на Европската Унија (ЕУ) со 200% царини за вино, шампањ и други алкохолни пијалоци произведени во блокот од 27 нации, откако ЕУ најави царини од 50% за американско дестилирано виски. Трамп во објава на својата платформа „Трут Соушл“ изјави дека ЕУ е „една од најнепријателските и најнавредливите даночни и царински власти во светот“. Тој рече дека е формирана во 1993 година „со единствена цел да ги искористи економските предности на САД“. Во последниот месец, Трамп води царинска борба со своите најголеми трговски партнери - Мексико, Канада, Кина и ЕУ - во обид да го запре протокот на дрога, особено фентанил, во САД од Мексико и Канада а, исто така, да ги убеди производителите да ги затворат своите операции во странство и да ги префрлат во САД. Вчера Трамп најави царини од 25 отсто за извозот на челик и алуминиум во САД од 35 земји, вклучувајќи го и блокот на ЕУ. Европа брзо возврати со сопствени царини на американскиот извоз во вредност од 28 милијарди долари во земјите кои долго време беа геополитички сојузници на САД, додека Канада воведе нови царини на американскиот извоз во вредност од 20,7 милијарди долари кон северниот сосед. Новите мерки на ЕУ ќе важат не само за производите од челик и алуминиум, туку и за текстилот, апаратите за домаќинство и земјоделските производи. Мотоциклите, бурбонот, путерот од кикирики и фармерките, исто така, ќе бидат погодени, како што беа за време на првиот мандат на Трамп, кој траеше од 2017 до 2021 година. Официјалните претставници на ЕУ рекоа дека нејзините царини, кои ги плаќаат компаниите увозници и чии трошоци потоа главно се пренесуваат на потрошувачите, се насочени кон производи од држави во кои доминираат републиканците како Трамп, како што се говедско месо и живина од Канзас и Небраска, производи од дрво од Алабама и Џорџија и алкохол од Кентаки и Тенеси. Секретарот за финансии на САД Скот Бесент за Си-Ен-Би-Си отфрли загриженост за заканите од поголеми царини за европските жестоки пијалаци. https://mk.voanews.com/a/tramp-se-zakani-so-visoki-carini-za-evropskite-pi%d1%98alaci/8009592.html https://mk.voanews.com/a/tramp-se-zakani-so-visoki-carini-za-evropskite-pi%d1%98alaci/8009592.html Thu, 13 Mar 2025 17:18:34 +0100 АктуелноСАД voadigital@voanews.com (Кен Бредемајер) Некои од највисоко рангираните републикански и демократски лидери во Конгресот испратија заедничко писмо до американскиот државен секретар Марко Рубио во кое изразија загриженост за, како што наведоа, „неодамнешните дејства на лидерот на ентитетот Република Српска Милорад Додик, кој со години е ангажиран во сецесионистички активности, предизвикувајќи ги државните институции во Босна и Херцеговина, поткопувајќи го Дејтонскиот договор и загрозувајќи ги територијалниот интегритет и етно-социјалната кохезија на земјата“. Тие наведоа дека како одговор на оваа акција, САД, вклучително и за време на првата администрација на Трамп, вовеле санкции за Милорад Додик, како и за поединци и субјекти кои му помагале во неговите сецесионистички акти. Тие додаваат дека Уставниот суд на БиХ го осудил Додик на една година затвор и му забранил да учествува во политиката шест години, како резултат на неговата одлука да спроведе неуставни закони, со кои се отфрла јурисдикцијата на Уставниот суд. Тие во писмото посочуваат дека Додик потоа ветил дека ќе ја игнорира пресудата и ќе продолжи со својот сепаратистички план, што го навело да преземе чекори кон потенцијалното отцепување на Република Српска од Босна и Херцеговина. Тие му објаснуваат на секретарот Рубио дека Додик и неговите сојузници неодамна ескалирале сецесионистичка криза што тие самите ја создале. „Националното собрание на Република Српска усвои, а Додик ги спроведе, два нови неуставни закони кои имаат за цел да го забранат функционирањето на безбедносните и судските институции на државно ниво во Република Српска. На ентитетските институции на Република Српска им беше наредено насилно да ги запрат и спречат законските активности и работа на државните институции на Босна и Херцеговина во границите на Република Српска. На вработените во државните институции кои живеат и работат во Република Српска, освен закани со сила, им се закануваат и апсење, санкции и кривична постапка доколку продолжат да ги исполнуваат своите обврски. Ова е директен напад врз уставниот поредок на Босна и Херцеговина и Дејтонскиот мировен договор. Ја повикуваме администрацијата да ги искористи сите средства што ѝ се на располагање, вклучително и дипломатија и санкции, за да спречи влошување на ситуацијата во Босна и Херцеговина“, се вели во двопартиското писмо до американскиот државен секретар Марко Рубио. Во писмото тие ја повикаа администрацијата на Трамп да го направи следното: „Проширете ги целните санкции против Додик и неговите поддржувачи, вклучително и дополнителни финансиски ограничувања и забрани за патување за оние кои го поткопуваат суверенитетот и демократските процеси на Босна и Херцеговина. Зголемување на дипломатскиот ангажман со Босна и Херцеговина, вклучително и назначување на специјален пратеник за Западен Балкан за координирање на политиката. Тесна координација со европските сојузници и партнери за да претстави единствена меѓународна позиција против сецесионистичките закани, што вклучува преглед на подготвеноста на мисијата на ЕУФОР Операција Алтеа да одговори на сите потенцијални безбедносни закани. Продолжете со силните изјави на официјалните претставници на САД во Босна и Херцеговина, потврдувајќи јавно и недвосмислено на највисоките нивоа дека САД се посветени на суверенитетот, територијалниот интегритет и мултиетничкиот карактер на Босна и Херцеговина“. „Безбедноста, стабилноста и економскиот просперитет на Босна и Херцеговина остануваат од витално значење за интересите на САД на Западен Балкан. Силното раководство на САД, кое работи заедно со нашите сојузници и партнери, е од суштинско значење за спротивставување на дестабилизирачката агенда на г-дин Додик“. „Ние сме подготвени да ги поддржиме напорите на администрацијата во овој поглед и со нетрпение очекуваме да ја продолжиме нашата соработка во промовирањето на мирот, стабилноста и демократскиот развој во Босна и Херцеговина“, се заклучува во двопартиското писмо, потпишано од некои од најмоќните членови на американскиот Конгрес, како што е највисокиот член на владејачката Републиканска партија во Сенатот Риш, како и сенаторите Џин Шахин, Ричард Џеј Дурбин, Том Тилис, Крис Ван Холен, Питер Велч и законодавците Мајк Квигли и Ен Вагнер. https://mk.voanews.com/a/zaednichko-pismo-od-kongresot-do-rubio-sprechete-go-dodik-da-%d1%9d-se-zakanuva-na-stabilnosta-na-bih/8009458.html https://mk.voanews.com/a/zaednichko-pismo-od-kongresot-do-rubio-sprechete-go-dodik-da-%d1%9d-se-zakanuva-na-stabilnosta-na-bih/8009458.html Thu, 13 Mar 2025 16:02:32 +0100 АктуелноСАД voadigital@voanews.com (Тања Гатариќ, Ајдин Муратовиќ) Министрите за надворешни работи на Г7 ќе разговараат за украинскиот конфликт во услови на притисок за прекин на огнот Руско-украинската војна е на дневен ред денес додека министрите за надворешни работи од групата Г7 на водечките индустриски земји се состанаа во Канада во услови на притисок да се обезбеди прекин на огнот во конфликтот. Разговорите во Квебек следат по американско-украинските разговори кои вклучија предлог на САД за „непосреден, привремен 30-дневен прекин на огнот“, кој украинските лидери рекоа дека се подготвени да го прифатат. „Мораме да се движиме кон мир. Мораме да се движиме кон безбедносни гаранции“, рече украинскиот претседател Володимир Зеленски за време на неговото ноќно обраќање вчера. „Клучниот фактор е способноста на нашите партнери да обезбедат подготвеност на Русија да не измами, туку вистински да ја заврши војната“. Кремљ соопшти дека чека да слушне за предлогот за прекин на огнот од американски официјални претставници. Белата куќа вчера соопшти дека советникот за национална безбедност Стив Виткоф ќе се упати во Москва на разговори во наредните денови. Американскиот државен секретар Марко Рубио денеска на пат за Канада за новинарите изјави дека САД ќе имаат „повеќе точки на контакт“ со Русија за да ја проценат нејзината подготвеност за мировен договор. „Сега, сите со нетрпение го чекаме рускиот одговор и силно ги повикуваме да размислат за завршување на сите непријателства за да може да започне процесот за наоѓање постојан мир“, изјави Рубио за Гласот на Америка. Рубио додаде дека има потреба од набљудувачи ако Русија се согласи на прекин на огнот. „Ако тие (Русите) кажат да, една од работите што ќе треба да ја одредиме е кому двете страни веруваат дека да биде на терен за да надгледува истрели од мало оружје што би можело да се случи“, им рече Рубио на новинарите. https://mk.voanews.com/a/ministrite-za-nadvoreshni-raboti-na-g7-kje-razgovaraat-za-ukrainskiot-konflikt-vo-uslovi-na-pritisok-za-prekin-na-ognot/8009418.html https://mk.voanews.com/a/ministrite-za-nadvoreshni-raboti-na-g7-kje-razgovaraat-za-ukrainskiot-konflikt-vo-uslovi-na-pritisok-za-prekin-na-ognot/8009418.html Thu, 13 Mar 2025 15:21:48 +0100 АктуелноСАДВојна во Украина voadigital@voanews.com (Најки Чинг) Американски судија во средата ја продолжи наредбата со која им се забранува на федералните власти да депортираат студент од Универзитетот „Колумбија“, кој бил притворен како учесник на про-палестински протест во рамките на универзитетскиот кампус. Окружниот судија Џеси Фурман привремено ја блокира депортацијата на Махмуд Калил и ја продолжи забраната со објаснување дека е потребно повеќе време да се донесе заклучок дали приведувањето на странскиот студент било неуставно. Адвокатите на Калил велат дека неговото апсење во саботата од агенти на Одделот за внатрешна безбедност на САД пред неговата универзитетска резиденција на Менхетен било како одмазда за неговото отворено застапување против израелскиот воен напад врз Газа по нападот врз Израел во октомври 2023 година од страна на Хамас, терористичка група означена од САД, и на тој начин го прекршил правото на Калил за слобода на говор. Калил е роден и израснат во палестински бегалски камп во Сирија и дошол во САД со студентска виза во 2022 година, добивајќи дозвола за постојан престој минатата година. Тој бил истакнат член во движењето што организира протести на универзитетот „Колумбија“ против израелскиот воен одговор во Газа. Администрацијата на Трамп вели дека пропалестинските протести во студентските кампуси, вклучително и „Колумбија“, вклучиле поддршка за Хамас и антисемитско вознемирување на еврејските студенти. Организаторите на студентските протести, пак, велат дека критиките кон Израел погрешно се мешаат со антисемитизам. Делови од овој извештај се преземени од Ројтерс. https://mk.voanews.com/a/amerikanski-sudi%d1%98a-%d1%98a-prodolzhi-zabranata-za-deportaci%d1%98a-na-pro-palestinski-stranski-student-od-sad/8009152.html https://mk.voanews.com/a/amerikanski-sudi%d1%98a-%d1%98a-prodolzhi-zabranata-za-deportaci%d1%98a-na-pro-palestinski-stranski-student-od-sad/8009152.html Thu, 13 Mar 2025 10:03:18 +0100 АктуелноСАД voadigital@voanews.com (Reuters) Претседателот Доналд Трамп посочи дека може да дојде до краткорочни економски нарушувања, но инсистира на тоа дека сегашните потези ќе доведат до поголем просперитет од којшто корист ќе имаат сите Американци https://mk.voanews.com/a/predizvici-za-pazarot-vo-sad-vo-uslovi-na-trgovska-vo%d1%98na/8009143.html https://mk.voanews.com/a/predizvici-za-pazarot-vo-sad-vo-uslovi-na-trgovska-vo%d1%98na/8009143.html Thu, 13 Mar 2025 09:25:34 +0100 АктуелноЕкономијаСАД voadigital@voanews.com (Роб Гарвер) Официјални лица од Одделот за одбрана за Гласот на Америка изјавија дека службениците за имиграција упатиле повик да испратат „нелегални имигранти со висока закана“ и други, од Гвантанамо во сојузната држава Луизијана https://mk.voanews.com/a/sad-gi-raschistuvaat-migrantite-od-gvantanamo/8008539.html https://mk.voanews.com/a/sad-gi-raschistuvaat-migrantite-od-gvantanamo/8008539.html Wed, 12 Mar 2025 20:46:45 +0100 АктуелноСАД voadigital@voanews.com (Џеф Селдин) Преговарачите на пат за Русија за да обезбедат договор од рускиот претседал Владимир Путин https://mk.voanews.com/a/amerikanskite-pratenici-go-pozdravi%d1%98a-30-dnevniot-prekin-na-ognot-vo-ukraina-/8008433.html https://mk.voanews.com/a/amerikanskite-pratenici-go-pozdravi%d1%98a-30-dnevniot-prekin-na-ognot-vo-ukraina-/8008433.html Wed, 12 Mar 2025 19:28:59 +0100 АктуелноСАДВојна во Украина voadigital@voanews.com (Кетрин Џипсон) Соединетите Американски Држави денес воведоа нови царини од 25 отсто за целиот увоз на челик и алуминиум, ставајќи крај на претходните ослободувања што беа во сила за голем број сојузници на САД. Овој потег ќе има влијание на увозот од Аргентина, Австралија, Бразил, Велика Британија, Канада, Јапонија, Мексико, Јужна Кореја и Европската унија. „Според мене, овие модификации се неопходни за да се одговори на значително зголемениот увоз на челични артикли и деривативни челични артикли од овие извори, кои се закануваат да ја нарушат националната безбедност на САД“, рече американскиот претседател Доналд Трамп во објавата. Европската унија одговори во средата со објавување на плановите за воведување царини за 28 милијарди долари за американски стоки, почнувајќи од април. „Ние секогаш ќе останеме отворени за преговори. Цврсто веруваме дека во свет полн со геополитички и економски несигурности, не е во наш заеднички интерес да ги оптоваруваме нашите економии со царини“, рече претседателката на Европската комисија Урсула фон дер Лајен во изјавата. Австралискиот премиер Ентони Албанес ја нарече акцијата на САД „целосно неоправдана“, но ја отфрли можноста за воведување одмазднички тарифи. „Тарифите и ескалацијата на трговските тензии се форма на економско самоповредување и рецепт за побавен раст и повисока инфлација. Тие ги плаќаат потрошувачите. Ова е причината зошто Австралија нема да наметнува реципрочни тарифи на САД“, рече Албанезе во средата. Канада беше поштедена од уште повисоки тарифи откако Трамп се повлече од заканата дека ќе ги зголеми давачките за канадскиот челик и алуминиум на 50%. Некои информации за овој извештај се од Асошиетед прес, Франс прес и Ројтерс https://mk.voanews.com/a/sad-voveduvaat-carini-za-celokupniot-uvoz-na-chelik-i-aluminium/8008187.html https://mk.voanews.com/a/sad-voveduvaat-carini-za-celokupniot-uvoz-na-chelik-i-aluminium/8008187.html Wed, 12 Mar 2025 16:59:33 +0100 АктуелноСАД voadigital@voanews.com (Глас на Америка (VOA)) Во американскиот Сенат, каде мнозинството се републиканци, ќе бидат потребни гласови од демократи за да се усвои мерката за трошење https://mk.voanews.com/a/pretstavnichkiot-dom-na-sad-usvoi-rezoluci%d1%98a-za-kratkorochno-finansiranje/8007990.html https://mk.voanews.com/a/pretstavnichkiot-dom-na-sad-usvoi-rezoluci%d1%98a-za-kratkorochno-finansiranje/8007990.html Wed, 12 Mar 2025 14:32:58 +0100 АктуелноСАД voadigital@voanews.com (Кетрин Џипсон) Украина сигнализира подготвеност да прифати привремен прекин на борбите https://mk.voanews.com/a/sostanok-na-ministrite-za-nadvoreshni-raboti-na-g7-vo-kanada-ukraina-glavna-tema/8007916.html https://mk.voanews.com/a/sostanok-na-ministrite-za-nadvoreshni-raboti-na-g7-vo-kanada-ukraina-glavna-tema/8007916.html Wed, 12 Mar 2025 13:35:57 +0100 АктуелноСАДВојна во Украина voadigital@voanews.com (Најки Чинг) Преговарач за заложници од администрацијата на Трамп ги нарече „корисни“ неговите неодамнешни состаноци со претставниците на терористичката група Хамас. Разговорите биле фокусирани на ослободувањето на американско-израелскиот заложник кој го држи Хамас. Известува Араш Арабасади. https://mk.voanews.com/a/kje-pridonesat-li-amerikanskite-razgovori-so-hamas-do-osloboduvanje-na-site-izraelski-zalozhnici-/8007209.html https://mk.voanews.com/a/kje-pridonesat-li-amerikanskite-razgovori-so-hamas-do-osloboduvanje-na-site-izraelski-zalozhnici-/8007209.html Wed, 12 Mar 2025 12:30:00 +0100 Медиумска архиваАктуелноСАД voadigital@voanews.com (Араш Арабасади)